Trouwen en samenwonen in Europa

In welke Europese landen zijn welke vormen van partnerschap en gezinsleven in de wet verankerd? En welke rechten en plichten zijn eraan verbonden? Kees Waaldijk, Leids hoogleraar Comparative sexual orientation law, gaat het onderzoeken als deel van een groot Europees project van 6,5 miljoen euro.

Steeds minder acceptabel

Het 'homohuwelijk' zorgt voor veel ophef maar het wint snel terrein.

Het 'homohuwelijk' zorgt voor veel ophef maar het wint snel terrein.

‘As we speak’, zegt Waaldijk, ‘discussiëren de parlementen van vier EU-landen over het openstellen van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht: Frankrijk, Groot Brittannië, Luxemburg en Finland. Tegelijkertijd krijgen steeds meer nationale en Europese rechters de vraag te beantwoorden of het acceptabel is om ongehuwde of homoseksuele partners uit te sluiten van partnerpensioen, of van verblijfsvergunningen. En of het nog kan om deze stellen het recht op adoptie te ontzeggen, of het recht om niet tegen elkaar te getuigen in strafzaken. Enzovoort. De veranderingen op dit terrein gaan snel.’


Vier samenlevingsvormen

Demonstratie in Frankrijk vóór het homohuwelijk...

Demonstratie in Frankrijk vóór het homohuwelijk...

Op het Grotius Centre for International Legal Studies in Den Haag, wordt onder leiding van Waaldijk een database ontwikkeld om de wettelijke stand van zaken binnen Europa in kaart te brengen. Daartoe zal hij samen met een nog aan te stellen onderzoeker een gedetailleerde vragenlijst voorleggen aan juristen in circa twintig landen. Het gaat om landen waar de wet twee of meer samenlevingsvormen kent, al of niet ook voor homoseksuele stellen. Het kan gaan om huwelijk, geregistreerd partnerschap, geformaliseerd samenwonen, of informeel samenwonen. De nationale gegevens worden openbaar toegankelijk gemaakt in een online database. Daarbij werkt Leiden samen met het Franse Institut national d’études démographiques. Dat draagt ook statistische en sociologische informatie bij. De onderzoekers gaan in hun vergelijkende analyses de nationale ontwikkelingen bezien in het licht van de minimumnormen die het Europese recht kent of ontwikkelt.


Grote verschillen in en tussen landen

... en tegen. In februari 2013 ging de Franse Kamer van Afgevaardigden ondanks protesten akkoord met invoering ervan. Nu de Senaat nog.

... en tegen. In februari 2013 ging de Franse Kamer van Afgevaardigden ondanks protesten akkoord met invoering ervan. Nu de Senaat nog.

Achtergrond van het deelproject is dat in meer en meer Europese landen de laatste decennia rechten en plichten die oorspronkelijk alleen voor het heteroseksuele huwelijk golden, ook zijn toegekend aan homoseksuele en/of ongetrouwde paren. Soms worden ook eventuele kinderen meegenomen in de wetgeving. Deze trend van wettelijke erkenning van diversiteit in samenlevingsvormen, heeft geleid tot aanzienlijke verschillen in en tussen landen.


Informatie voor beleid

Het totale project is bedoeld om bij te dragen aan de ontwikkeling van evidence-based beleid (beleid dat is gebaseerd op onderzoek) op het gebied van partnerschap en gezin. De EU financiert dit onderzoeksproject als onderdeel van het Zevende Kaderprogramma. Het project is getiteld: Families and Societies - Changing families and sustainable societies: Policy contexts and diversity over the life course and across generations. Bij elkaar werken 25 Europese universiteiten en onderzoeksinstituten in vijftien landen, en drie transnationale maatschappelijke organisaties eraan mee. De algehele coördinatie is in handen van Stockholms Universitet in Zweden.

Gezinslevensloop complexer en diverser

Het vertrekpunt van het project is dat de gezinslevensloop van mensen steeds complexer en diverser wordt. In de manier waarop ze daar vorm aan geven, zijn mensen onderling afhankelijk – binnen en tussen generaties. Ze worden beïnvloed door sociale context en wettelijke mogelijkheden. De EU wil daar meer van weten.

Zie ook


Studeren in Leiden

Bachelor


Master

Laatst Gewijzigd: 19-03-2013